De start van 2013...

Ook hier in Haïti werd het begin van het nieuwe jaar goed gevierd, weliswaar bescheidener dan in België. Op oudejaar bracht ik ’s ochtends samen met Charline een bezoek aan haar grootmoeder. Het is de gewoonte dat er voor Nieuwjaar een bezoek aan de grootouders wordt gebracht. De grootmoeder woont in een klein huisje, dieper in de savanne van Akil Samdi. Er liepen heel wat kleine kindjes rond en onder de tafel werden de kippen gehouden die waarschijnlijk de volgende dag als maaltijd zouden klaargemaakt worden. Veronique (coach van TSL) reed naar de markt in Quanaminthe om inkopen te doen voor de pain patat (vergelijkbaar met de Belgische vlaaien) die ze zou klaarmaken voor ‘s avonds. Spijtig genoeg bleken er op de markt amper bananen te vinden. Zelfs de tomaten die ze meebracht, waren zielige gerimpelde versies. Ik keek toe hoe ze die klaarmaakte en hoe die daarna in de oven werd gestoken. Hoe langer die schotel er in stond, hoe lekkerder de hele refter rook. ’s Avonds had Jeannine de tafel alweer mooi versierd. Een feestelijke sfeer borrelde onmiddellijk op. We wensten elkaar om 18u al een gelukkig Belgisch Nieuwjaar aangezien het dan in België 24u was. We maakten croque monsieurs klaar, een uitzonderlijke lekkernij hier; dus dat smaakte erg goed. We speelden een spel waar de kinderen het opnamen tegen bòs Reynold, met als verdienste een cadeautje. Daarna was er een verrassing: Jeannine had namelijk Magnum-ijsjes kunnen bemachtigen! Dat vinden we hier niet in de buurt, dus die kwamen vanuit de Dominicaanse Republiek en waren heelhuids tot in Akil geraakt. Een fantastisch dessertje! We trokken daarna even de straat op, maar er was niet veel te beleven. Hier en daar wat muziek, maar niets speciaal. Dus al snel waren we terug thuis, speelden nog wat spelletjes en keken we een film. We aten de pain patat en telden af tot 24u: champagne! Nieuwjaar zelf verliep heel rustig. ’s Ochtends aten we als ontbijt een traditionele goed gevulde pompoensoep, met allerlei andere groenten, patatjes en vlees er in. Tot mijn verbazing smaakte dat goed ’s morgens. Met bòs Reynold en père Luc reden we daarna even naar Fort Liberté om daar de mis bij te wonen met de bisschop in de kathedraal.

Een paar dagen later was het tijd om Kelvin te gaan ophalen in de Dominicaanse Republiek. We vertrokken hier met de hele bende (Jeannine, bòs Reynold, de vier kinderen en ikzelf) en twee auto’s richting de grens. Ons vertrek ging gepaard met minder goed nieuws. Venel belde namelijk om te zeggen dat zijn vrouw die nacht gestorven was. Bòs Reynold is een goede vriend van Venel en zou normaal gezien Venel geholpen hebben met het voorbereiden van de begrafenis. Reynold heeft onderweg alles gedaan wat hij kon en via telefoon Venel goed geholpen om alles in orde te brengen. Dit nieuws veranderde voor ons allemaal de sfeer voor het hele weekend.

We konden voor de rest in de Dominicaanse een beetje uitrusten, lekker eten, zwemmen en genieten van de zon, toch voor de momenten dat die er was. Wanneer we aan het strand waren, was de hemel gevuld met wolken en was er zelfs een druppel regen. Zondagavond stonden we dan met z’n allen te wachten aan de luchthaven om Kelvin te verwelkomen. De dag erna deden we in Puerto Plata nog een aantal boodschappen, kochten we onderweg een hele doos fruit en aten we in een restaurantje aan de oceaan in Monte Christi. Daar bleven we nog even toerist, want we bewonderden de berg met dezelfde naam als de stad, de zoutbanken en La Bota, een afgesleten rots in de oceaan. Een prachtig stukje natuur!

Daarna vervolgden we onze weg richting grens. Het was vroeg in de namiddag, dus we waren blij dat we op tijd in Akil terug zouden zijn. Dit bleek achteraf gezien iets te voorbarig van ons. Aan de grens gekomen, zagen we veel volk staan. In eerste instantie dachten we nog dat het er gewoon druk was. We zagen op de brug ook pers staan: “er wordt precies een interview gegeven” zeiden we tegen elkaar. Geen van dit alles bleek waar te zijn. De grens was al sinds de dag ervoor volledig afgesloten. Er was een Dominicaanse priester die Haïtianen zonder papieren wil laten werken in de Dominicaanse Republiek. De Dominicaanse Republiek laat deze mensen niet zomaar het land binnen aangezien ze geen documenten hebben, maar volgens de priester hebben de Haïtianen dit werk nodig. De Haïtianen zouden volgens ons beter in eigen land meer werkgelegenheid moeten eisen. Nu zijn er administratieve discussies aan de gang, zonder akkoord voorlopig, en is de grens volledig afgesloten. Enkel te voet kon de grens worden overgestoken, mits extra paspoortcontrole. Daar stonden we dan met acht personen, twee auto’s, bagage én alle boodschappen die we hadden gedaan. We waren niet de enigen die gestrand waren. Aangezien het maandag was, was het in Dajabòn de grote markt. Heel wat Haïtianen waren inkopen gaan doen over de grens, maar mochten het land niet terug binnen met hun goederen. Ze waren dus genoodzaakt andere alternatieven te zoeken. Bakken en zakken vol koopwaren inclusief de kruiwagens waarmee die goederen werden vervoerd, werden met touwen over de brug naar beneden gelaten waar aan de oever van de Massacre (de rivier die Haïti van de Dominicaanse scheidt) verschillende mensen stonden te wachten. Kippen werden zelfs naar beneden gegooid. Op de brug patrouilleerde het leger, allen sterk bewapend. Aan de Haïtiaanse kant van de poort, staken handen door de poort. Een tekenend beeld. De oevers van de rivier stonden vol met mensen, Haïtianen smeekten om over te geraken. Al snel wisten we dat het onmogelijk was om diezelfde dag nog over te steken. We bleven overnachten in een simpel hotelletje in Dajabòn, de grensstad van de Dominicaanse. Op het nieuws op de TV konden we de situatie aan de grens volgen.

’s Morgens bleek er geen verandering te zijn. Verder rijden naar een andere grensovergang was geen optie omdat alle andere grensovergangen uit solidariteit gesloten waren. Bovendien zou ons dit waarschijnlijk ook twee dagen gekost hebben. Dus werd een ander plan opgevat: we zouden te voet de grens oversteken. Ik kon me niet volledig voorstellen hoe we dit zouden aanpakken. Alles werd zo compact mogelijk verpakt, zowel onze bagage als de aankopen. We reden met de pick up naar de grens, de andere auto bleef staan in het hotel (waar hij enigszins veilig staat). Onze paspoorten werden in orde gemaakt en de bagage in de schaduw gezet. De pick up werd daarna terug naar het hotel gebracht. Toen waren we klaar om over te steken. Wij droegen zelf onze eigen bagage en zes Haïtianen hielpen ons met het dragen van de dozen met aankopen. We staken de brug over en wat we daar zagen, zal ik niet snel vergeten. Honderden mannen, vrouwen en kleine kinderen zaten op de brug in de blakende zon. Daar hadden ze al drie dagen gegeten en geslapen. Een schrijnende situatie. Gelukkig konden we zonder veel problemen passeren. In Haïti aangekomen, zochten we een plaats in de schaduw, want het was een warme dag. We vonden die onder een oude trailer. Onze paspoorten werden alweer in orde gebracht en wij wachtten op James die ons met de taptap zou komen ophalen. We wachtten meer dan een uur in de stofvlagen van opwaaiend zand. Toen James toekwam, werd al het gerief in de taptap gestapeld en namen ook wij plaats als sardientjes in een doos. De taptap rammelde aan alle kanten, maar bereikte heelhuids over de onverharde weg Akil Samdi. Tot vandaag (2 dagen later) was de grens gesloten.

2013 kende een avontuurlijke start! Ik geloof dat we dus volledig klaar zijn om met het project aan de slag te gaan, een avontuur van een lichtelijk andere aard.